Update 15 december 2025: Deze cursus zit vol. Als je je aanmeldt, kom je op een wachtlijst terecht.

Niveau BA2

EC 5

Docent
Eddy Ruys (Universiteit Utrecht)

Startdatum en looptijd
4 februari 2026 – 27 maart 2026

Korte beschrijving inhoud van de module
De cursus begint met een korte opfriscursus schoolgrammatica, en een bespreking van (vooral) de tekortkomingen van traditioneel ontleden in de onderwijspraktijk. Daarna wordt de overstap gemaakt naar de moderne, generatieve taalkunde. Daarin benoemen we geen zinsdelen als “onderwerp” of “gezegde”, maar proberen we te verklaren waarom Nederlandse zinnen in elkaar zitten zoals ze in elkaar zitten. Waaom kun je wel zeggen dat Marie mij bemint, maar niet dat Marie ik bemin? Waarom wordt er gedanst op het grasveld, terwijl er niet wordt verdwenen in het bos? Waarom probeert Marie om mij te helpen, maar wil ze niet mij te helpen? De vraag is welke regels daar achter zitten, en hoe kinderen die regels leren. We bespreken eerst de theoretische achtergronden van die probleemstelling, met name het Poverty of the Stimulus argument. Vervolgens bespreken we een aantal klassieke syntactische verschijnselen, zoals werkwoordverplaatsing en NP-verplaatsing. Aan de hand daarvan bespreken we hoe we een systematische theorie kunnen ontwikkelen over de syntactische component van de mentale grammatica van moedertaalsprekers. Tenslotte besteden we aandacht aan de relatie tussen de syntaxis van het Nederlands, en de grammatica van andere talen en het algemene menselijke taalvermogen.

Ga je zowel de cursus ‘Taalwetenschap’ als de cursus ‘Hoe zinnen in elkaar zitten; een inleiding in de syntaxis van het Nederlands’ doen, dan adviseren we je om de cursussen in deze volgorde te doen: eerst ‘Taalwetenschap’ en dan ‘Hoe zinnen in elkaar zitten; een inleiding in de syntaxis van het Nederlands’.

Doelen
De student raakt vertrouwd met traditionele en moderne theorievorming op het gebied van de van de zinsbouw van het Nederlands.

Werkvormen (blended opzet)

• 3 off-line bijeenkomsten;
• wekelijkse Teams-bijeenkomsten;
• kennisclips;
• cursusboeken en artikelen
• praktische opdrachten

Dag waarop de bijeenkomsten plaatsvinden
Deze cursus heeft twee werkgroepen: de ene werkgroep vindt plaats op woensdagen van 19-21 uur (online) / 19-22 uur (fysiek), de andere werkgroep vindt plaats op vrijdagen van 15-17 uur (online) / 14-17 uur (fysiek). Het tentamen vindt voor beide werkgroepen plaats op vrijdag 27 maart, van 14-17 uur. Als cursist moet je aangeven aan welke van deze twee groepen je zal deelnemen (de woensdag of de vrijdag).

Hieronder vind je de planning per week. Let op: onderstaande planning is onder voorbehoud.

Werkgroep woensdag

Woensdag 4 februari (online):                             19:00 – 21:00

Woensdag 11 februari (fysiek in Utrecht):           19:00 – 22:00

Woensdag 18 februari (online):                            19:00 – 21:00

Woensdag 25 februari (online):                           19:00 – 21:00

Woensdag 4 maart (fysiek in Utrecht):               19:00 – 22:00

Woensdag 11 maart (online):                                19:00 – 21:00

Woensdag 18 maart (fysiek in Utrecht):              19:00 – 22:00

Vrijdag 27 maart (tentamen, fysiek in Utrecht): 14:00 – 17:00

Werkgroep vrijdag
Vrijdag 6 februari (online):                         15:00 – 17:00

Vrijdag 13 februari (fysiek in Utrecht):       14:00 – 17:00

Vrijdag 20 februari (online):                       15:00 – 17:00

Vrijdag 27 februari (online):                        15:00 – 17:00

Vrijdag 6 maart (fysiek in Utrecht):           14:00 – 17:00

Vrijdag 13 maart (online):                            15:00 – 17:00

Vrijdag 20 maart (fysiek in Utrecht):         14:00 – 17:00

Vrijdag 27 maart (tentamen, fysiek in Utrecht): 14:00 – 17:00

Toetsing
Schriftelijk tentamen (op locatie)

Literatuur
nog niet bekend